Co-invest modeli Türkiye’de neden bu kadar tercih ediliyor?

Co-invest modeli Türkiye’de neden bu kadar tercih ediliyor?

Türkiye’de yatırım turlarında sık gördüğümüz bir yapı var: co-invest.

Aynı tura birden fazla fon ve yatırımcı giriyor. Risk dağılıyor. Ticket küçülüyor. Sorumluluk paylaşılıyor.

Peki gerçekten mesele sadece “risk paylaşımı” mı?

📌 Görünen Nedenler (Rasyonel Açıklama)

Deal flow sınırlı → iyi girişim az.

Fon büyüklükleri görece küçük → tek başına lead olmak zor.

Makro belirsizlik yüksek → riski dağıtmak mantıklı.

Follow-on kapasitesi kısıtlı → yük paylaşımı gerekli.

Bunlar doğru. Ama bir de diğer nedenlere bakalım.

👀 Görünmeyen Bazı Nedenler

1- Meşruiyet Arayışı (Legitimacy Seeking)

Türkiye’de yatırım kararı sadece finansal değil, aynı zamanda itibar kararıdır. Bir fon tek başına yatırım yaptığında “yanılma maliyeti” daha yüksektir.Co-invest, kararın kolektifleşmesi demektir. Kolektif karar ise dağılmış sorumluluk ve nispeten korunmuş statüdür.

2- Alan İçinde Konumlanma (Field Positioning)

Pierre Bourdieu’nün “alan” teorisini düşünelim. VC ekosistemi bir “alan”dır. Her aktör burada konum alır. Co-invest yapmak, sadece riski paylaşmak ya da yatırım yapmak değil;

👉 “Ben bu network’ün içindeyim” demektir.

👉 “Doğru masadayım” mesajıdır.

Bu aynı zamanda sembolik sermaye üretir.

3- Güven Ekonomisi (Trust Economy)

Türkiye yüksek güven toplumu değildir; daha çok ilişki-temelli güven çalışır. Co-invest aslında şunu söyler: “Ben bunu referans alıyorum.” Bu, bir nevi karşılıklı güven sertifikasıdır. Co-invest modeli sadece risk paylaşımı değil, statü koruma mekanizması, alan içi ittifak üretimi, sembolik sermaye inşasıdır. 

Belki de asıl soru şu:

Türkiye’de tek başına lead olmak neden daha az tercih ediliyor? (bir sonraki yazıda buna değinelim)

VC sadece finans işi değildir. Kültür, network ve ilişkiler ağını içeren sosyal bir yapıyı da içerir.